Lateralizacja, nazywana też stronnością, to przewaga aktywności jednej strony ciała, spowodowana różnicami pomiędzy funkcjonowaniem prawej i lewej półkuli mózgowej. Większe rozwinięcie lewej półkuli sprawia, że bardziej aktywna jest prawa strona ciała. Mówimy wtedy o praworęczności, prawooczności                     i prawonożności.

Ten model lateralizacji dotyczy większości populacji. Rzadziej zdarza się większe rozwinięcie lewej półkuli, powodujące, ze mózg odbiera większą ilość zmysłowych bodźców zewnętrznych po lewej stronie ciała. Praworęczność można ustalić już w drugim roku życia dziecka, natomiast leworęczność około trzeciego roku, jednak proces kształtowania się lateralizacji kończy się mniej więcej w wieku sześciu lat.

Prawostronnosć i lewostronność to lateralizacja jednorodna, ponieważ obejmuje całą lewą lub prawą stronę ciała. Istnieją jednak modele zaburzone. Należy do nich lateralizacja niejednorodna (skrzyżowana), gdy praworęczność występuje przy jednoczesnej lewonożności i na odwrót. Wówczas nie ma wyraźnie zauważalnej dominacji jednej półkuli mózgowej. Ma to swoje skutki w rozwoju motorycznym – powoduje zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz utrudnia graficzne odwzorowanie pisma.

Kolejny model to lateralizacja nieustalona (słaba), która zwykle zanika po szóstym roku życia. Jeśli jednak nadal się utrzymuje, świadczy o opóźnieniu procesu kształtowania się funkcjonalnej dominacji półkuli mózgowej i wymaga terapii korekcyjno-kompensacyjnej. Potocznie mówi się wtedy o oburęczności. Długotrwała lateralizacja nieustalona powoduje trudności w nauce, problemy z rozróżnieniem prawej i lewej strony, zaburzenia orientacji w przestrzeni oraz kłopoty            z różnicowaniem podobnie wyglądających liter (np. b-p, z-s, b-d), co z kolei jest podłożem dysleksji rozwojowej.

Nieprawidłowa lateralizacja nie musi oznaczać poważnych zaburzeń. Podwody do niepokoju daje dopiero wtedy, gdy towarzyszą jej zaburzenia motoryki małej i dużej, percepcji wzrokowej oraz rozchwianie emocjonalne. W takim przypadku stosuje się terapię pedagogiczną oraz zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, mające na celu usprawnienie zaburzonych funkcji mózgu i wyrównanie braków w rozwoju psychoruchowym.

Należy pamiętać, że leworęczność nie jest zaburzeniem, a prawidłową funkcjonalnością, wynikającą z dominacji prawej półkuli mózgowej. Nie wolno na siłę przestawiać dzieci leworęczne na aktywność prawej ręki, ponieważ powoduje to, że dziecko jest płaczliwe, lękliwe, agresywne, a w skrajnych przypadkach może pojawić się zaburzenie osobowości.

Powrót