Konserwanty to substancje dodatkowe stosowane w żywności, które mają na celu przede wszystkim wydłużenie ich czasu przydatności do spożycia. Ponadto poprawiają walory smakowe produktów i ich wygląd.

Wszystkie związki chemiczne, którymi wzbogacane są produkty żywnościowe, oznakowane są symbolem E. Środki konserwujące, przeciwutleniacze i regulatory kwasowości mieszczą się w zakresie od E200 do E299. Ich działanie hamuje rozmnażanie się chorobotwórczych bakterii, pleśni i grzybów oraz przeciwdziała procesowi fermentacji.

Substancje konserwujące identyczne z naturalnymi to dodatki uzyskiwane poprzez syntezę chemiczną, ale wykazujące dokładnie takie same właściwości, jak związki naturalne (ryboflawina, karmel amoniakalny).  Substancje sztuczne natomiast nie występują w przyrodzie i są otrzymywane tylko i wyłącznie na drodze syntezy chemicznej.

Nie wszystkie konserwanty są szkodliwe dla zdrowia. Wiele z nich to substancje całkowicie bezpieczne, które nie zawierają żadnych toksyn. Do nich należy witamina C, posiadająca właściwości przeciwutleniające. Inne zawierają tylko małe ilości toksyn, lecz są też takie konserwanty, które mają bardzo zły wpływ na ludzki organizm.

Utwardzacz E200 dodawany m.in. do serów i margaryny, może wywoływać reakcje alergiczne. Takie samo działanie ma benzoesan sodu (E211) występujący głównie w napojach gazowanych.
Najgroźniejsze środki konserwujące to E249 (azotan III potasu), E250 (azotan III sodu) i E 251 (azotan V sodu), które posiadają właściwości rakotwórcze. Chronią one mięso i wędliny przed rozwojem szkodliwego dla zdrowia jadu kiełbasianego, ale pod wpływem wysokiej temperatury wytwarzają nitrozaminy. Z tego względu nie należy podgrzewać peklowanego mięsa.

Najlepiej unikać żywności zawierającej substancje konserwujące lub zapoznać się z tabelą konserwantów i wybierać te produkty, które zawierają nieszkodliwe dla zdrowia substancje dodatkowe. Bardzo szkodliwe są konserwanty oznakowane symbolami od E210 do E 233. Warto również wyrobić w sobie nawyk pica wody mineralnej i zrezygnować na jej rzecz z kolorowych napojów gazowanych.

Powrót