18 listopada został ogłoszny "Europejskim Dniem Wiedzy o Antybiotykach". W tym czasie organizacje Unii Europejskej za pośrednictwem mediów przekazują pacjentom informacje na temat antybiotyków i zwracają uwagę na potencjalnie niebezpieczeństwa związane z ich używaniem.

Nadużywanie antybiotyków może spowodować, że w przyszłości przestaną one być skuteczne. Nie pomogą przy nowych mutacjach bakterii, kiedy naprawdę będą potrzebne nam lub naszym dzieciom. Została stworzona kampania społeczna, która ma na celu promować tą wiedze. Poniżej spot zrealizowany w ramach kampanii:

Problem jest rzeczywiście poważny. Częste przyjmowanie antybiotyków przez pacjentów działa jak silna presja środowiskowa dla bakterii, która powoduje powstawanie coraz nowych i lepiej przystosowanych szczepów. Zgodnie z maksymą "co nas nie zabije to nas wzmocni" przeżywają i poddają się dalszej reprodukcji tylko te bakterie, które wykazały odporność na antybiotyki. One w ramach reprodukcji mutują się wytwarzając zupełnie nowe odmiany odpornych szczepów. Przez to istniejące dzisiaj leki mogą bardzo szybko stać się bezużyteczne. 

Antybiotyków nie powinniśmy także nadużywać ze względu na potencjalne działania niepożądane dla naszego organizmu. Jednym z nich jest możliwe zmniejszenie naturalnej flory bakteryjnej człowieka. Konsekwencjami tego zjawiska mogą być zaburzenia trawienia i przyswajania składników odżywczych co później spowoduje powstawanie ich niedoborów w organiźmie.  Dotyczy to zwłaszcza antybiotyków przyjmowanych doustnie. Wiele antybiotyków może powodować także powstawanie reakcji uczuleniowych - najbardziej niebezpieczne są pod tym względem powszechnie stosowane penicyliny, dlatego przed jej podaniem powinno się wykonać test uczuleniowy. Oprócz tego antybiotyki do pewnego stopnia mogą wywołać działania toksyczne. W zależności od rodzaju antybiotyku mogą to być oddziaływania toksyczne na nerki (np. przy polimyksynie), na wątrobe (np. przy tetracyklinie), na strukturę ucha wewnętrznego lub na szpik kostny (np. przy nowobiocynie).

Problemem jest także naudużywanie antybiotyków w rolictwie i przemyśle. Przez lata w rolnictwie stosowano znacznie więcej antybiotyków niż w leczeniu ludzi. Stosowano je także przy hodowli zwierząt aby uzyskać lepsze wyniki ekonomiczne. Obecnie Unia Europejska zakazała stosowania antybiotyków w paszach zdrowych zwierząt.

Jednocześnie rośnie także koszt produkcji i wprowadzania nowych antybiotyków na rynek. W 1991 koszt inwestyji w powstanie nowego antybiotyku (od zidentyfikowania lub zsyntezowania odpowiedniej substancji o właściwości antybakteryjnej, poprzez testy, skończywszy na wprowadzeniu leku na rynk) wynosił średnio 250 milionów dolarów. Dzisiaj jest to wydatek rzędu 800 milionów dolarów. Jak widać także z ekonomicznego punktu widzenia korzystnie jest jak najdłuże utrzymywać skuteczność istniejących antybiotyków zamiast tworzyć nowe.

Podsumowując wizytalekarska poleca przyjmować antybiotyki tylko i wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Pamiętajmy także, iż nie należy przyjmować antybiotyków w razie przeziębienia lub grypy. Nie ma to sensu ponieważ antybiotyki leczą wyłącznie infekcje bakteryjne nie działają natomiats na wirusy i wywołane przez nie choroby.

Powrót