Miód to jeden z najbardziej cenionych naturalnych produktów spożywczych, znanym  już od tysiącleci i spożywany przez ludzi rożnych kultur na całym świecie. Najstarsze ule znaleziono na bliskim wschodzie i pochodziły one z epoki Króla Samolona. W XIII wieku p.n.e., za czasów Ramzesa II miód był często używany jako waluta -  płacono nim za pracę. W poźniejszych epokach miód bywał tak cenioną substancją, że Starożytni Egipcjanie czcili nawet pszczoły. Jeśli przenieślibyśmy się dalej w czasie do czternastowiecznej Anglii to 1 kg miodu moglibyśmy zakupić za ceną trzydziestokrotnie niższą niż kilogram cukru. Miód znów ułatwiał rozliczanie się - regulowano nim należności podatkowe. Z czasem, gdy cena cukru spadła a miodu wzrosła, europejczycy ograniczyli w znacznym stopniu spożycie tego drugiego. Dzisiaj jednak coraz więcej osób zaczyna doceniać właściwości zdrowotne miodu oraz jego smak i wraca on do łask - jest szczególnie cennym produktem dla ludzi wyczerpanych pracą fizyczną lub umysłową i stałym elementem diety sportowców oraz płetwonurków.

Miód jest wytwarzany przez pszczoły oraz inne owady, w procesie przetwarzanie nektaru kwiatowego lub innych słodkich soków roślinnych. Pszczoły gromadzą te składniki w plastrze, gdzie ulega one dojrzewaniu. Większość ludzi spożywając miód nie zdaje sobie sprawy jak ogromną pracę przy jego wytwarzaniu musiały wykonać pszczoły - Aby wytworzyć 1 kg miodu, pszczoła (precyzyjniej robotnica) musi przysiąść około 4 miliony razy na kwiatach lub liściach. Z tym świetle powiedzenie "Pracowity jak pszczoła wydaje się całkowicie uzasadnione".

Rodzaj miodu zależy od rodzaju roślin z jakich pszczoły zbierają nektar. Wyróżniamy miody:

- nektarowe (kwiatowe) np. rzekapowy -  wrzosowy, gryczany, akacjowy, lipowy, koniczonowy, bławatkowy, malinowy (bardzo lubiany przez dzieci), mniszkowy, wielkowiatkowy, manuka (pochodzący z Nowej Zelandii z rośliny manuka) czy cząbrowy.  

- spadziowe (z drzew owocowych lub ziołowy o korzennym smaku).

- mieszane (nektarowo-spadziowe lub spadziowo-nektarowe)

Jak widać odmian jest bardzo dużo, podczas gdy większość ludzi zna i ewentualnie spożywa tylko kilka najpopularniejszych. Dodatkowo miód spotyka się w dwóch postaciach: płynny, który nosi nazwą patoka i skrystalizowany określany terminem krupiec. Miód posiada różne kolory - od białej, poprzez jasnożółtą kończąc na brunatnobrązowej. Barwa miodu uzależniona jest od obecności różnych barwników (m.in od karotenoidów, głównie β-karoteni i ksantofilu). Zasadniczą grupą związków decydującą o smaku i aromacie miodu są olejki eteryczne pochodzące z nektaru. Łącznie z miodu wyodrębniono ponad 50 substancji aromatycznych.

Smak:

Powiedzenie o miodzie, że jest zwyczajnie słodki to zbyt mało - podobno samo wypowiedzenie tysiąc razy tego słowa sprawia, że usta stają się słodkie. Mówiąc o walorach smakowych miodu trzeba podkreślić, że są one niezwykle zróżnicowane: miód rzepakowy jest bardzo słodki, miód gryczany jest lekko ostry, miód wrzosowy ma gorzkawy posmak, łagdnym smakiem cechuje się miód wielokwiatowy a kwasowatym miód koniczynowy. Ta różnorodność smaków sprawia, że miód jest wykorzystywany jako dodatek do bardzo wielu potraw. Jest on wykorzystywany na wszystkich kontynentach nie tylko jako dodatek do dań słodkich, ale także do mięs, zup oraz sosów (np. rzymski sos do ryb Sos Apiciusa na bazie miodu).

Właściwości lecznicze:

Mimo dużej kaloryczności (łyżeczka dostarcza ok. 40 kcal) miód nie wywołuje nadwagi i jest bardzo zdrowy.

Miód na właściwości detoksykacyjne - neutralizuje ujemne wpływy środowiska, m.in. obniżą on w pewnym stopniu toksyczne działanie alkoholu, nikotyny i innych używek (dlatego też kilka łyżeczek miodu to dobry sposób na walkę z kacem). Miód pomaga w obniżeniu ciśnienia, poprawie krążenia krwi. Działa także ochronno na wątrobe (dzięki cholinie). Ma także silne właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne. Ponadto każdy miód zawiera pewne ilości mikroelementów: (potas, chlor, fosfor, magnez, wapń, żelazo, mangan, kobalt i inne). W szczególności różne rodzaje miodów posiadają różne właściwości:

Miód gryczany zwykło określać się miodem który ma właściwości odmładzające. Rzeczywiście jest on silnym antyoksydantem, który zapobiega starzeniu się.Ponadto wzbogaca on dietę w witaminy i składniki mineralne. Zawiera też sporo rutyny. Jeśli szukasz dobrego prezentu dla swojej babci lub dziadka, to miód gryczany może być świetnym wyborem.

Miód lipowy zawiera sporo olejków eterycznych oraz bardzo dużo bakteriobójczej inhibiny. Łagodzi on objawy przewlekłego stresu i zapobiega bezsenności. Jest to także skuteczny lek przeciw infekcjom dróg oddechowych i grypie. Ma właściwości napotne, k przeciwgorączkowe i wykrztuśne. Dodatkowo pozwala zwalczać schorzenia reumatyczne.

Prezent dla męża: miód wrzosowy. Rozszerza on naczynia krwionośne, zwiększa filtrację nerek oraz zapobiega tworzeniu się piasku i kamieni nerkowych. Pomaga on takż przy leczeniu prostaty - dlatego możesz podarować go swojemu ukochanemu, jeśli ma w tym obszarze problemy

Prezenta dla żony: miód wielokwiatowy. To naturalny kosmetyk ktory łatwo przenika przez skórę, wzbogacając ją w glukozę, enzymy oraz olejki eteryczne.

Dzieciom bardzo smakuje natomiast miód malinowy i akacjowy. Dodatkowo akacja działa na nie uspokajająco i nasennie.

Uwaga: Nie należy podawać miodu dzieciom poniżej 1 roku życia. W miodzie występują bakterie, które w bardzo szczególnym przypadku mogą doprowadzić do zachorowania na botulizm dziecięcy. Nie ma takiego ryzyka w przypadku starszych dzieci. Dzieci w wieku 1–4 lat powinny dostawać 7 g (1 łyżeczka) dziennie; dzieci w wieku 5–12 lat powinny spożywać 15–40 g miodu dziennie. U dzieci miód świetnie wpływa na rozwój intelektualny.

Niezwykle cenionym i osiągającym najwyższe ceny jest miód cząbrowy - w Polsce słabo znany. Dorównuje on, a nawet przewyższa swoimi niezwykłymi biotycznymi właściwościami nawet słynne miody królewskie i miody papieskie (tak dawniej nazywano najlepsze miody ze spadzi iglastej). Posiada on najwięcej wolnych aminokwasów (ponad 1020 mg/kg) - dla porównania uważany za najbardziej wartościowy pod tym kątem miód gryczany posiada znacznie niższe stężenie 720mg/kg. Jest polecany szczególnie przy dolegliwościach brzusznych i gardłowych. Miód cząbrowy jest pozyskiwany na większą skale między innymi w Chorwacji.

Z naturalnego miodu możesz samodzielnie przygotować domowe kosmetyki (tonika, maseczki do rąk i stóp), domowe peelingi, środki do depilacji oraz do pielęgnacji włosów - ale przepisy na zewnętrzne wykorzystywanie właściwości miodu przedstawimy w kolejnych artykułach.

Przechowywanie:

Miód należy przechowywać w suchym miejscu, jeżeli w słoiku to nie zakręcamy go przykrywka a jedynie zakrywamy gazą przymocowując gumką recepturką, przedłuży to żywotność miodku. W odpowiednich warunkach miód można przechowywać bardzo długo - jako ciekawostkę można przytoczyć fakt, iż miód nadający się do spożycia znajdowano w grobowcach faraonów. Miód jest jedynym produktem spożywczym na świecie o takiej trwałości. Niekiedy ludzie myślą, że miód się psuje kiedy zmienia się jego wierzchnia warstwa - jest to jednak zwykły proces zmiany glukozy we fruktozę.

Trucjąca odmiana miodu:

Trujące odmiany miodu są bardzo rzadkie - występują m.in. na Kaukazie. Ich szkodliwość wynika z faktu, iż pszczoły mogą zbierać także nektar z trującej rośliny... Przykładem takiej rośliny jest Różanecznik pontyjski (roślina wrzosowata, krzew występuje także w niewielkich ilościach w Polsce i w Europie, podobno w przeszłości powodowała nawet zatrucia wypasanych zwierząt). Zatrucie miodem pochodzącym z tej rośliny naszczęście nie wiąże się z zagrożeniem życia.

"Im mniej Cię co dzień miodzie, tym mi smakujesz słodziej" - tak o miodzie pisał Jan Kochanowski. O ile zdanie to potrakowane jako przenośnia może być jak najbardziej prawdziwe, to w dosłownej interpretacji w przypadku miodu smakosze przyznają, iż trudno się znudzić jego smakiem. Dodatkowo przysłowie mówi iż "jeden ul może odebrać pracę dziesięciu lekarzom" oraz "kto miód pije, ten długo żyje" - jest w tym wiele prawdy potwierdzonej dzisiaj badaniami medycznymi. Dlatego Wizytalekarska zaleca jak najczęstsze osładzanie sobie życia spożywanym miodem. Może po lekturze tego artykułu przyszła wam ochota na skosztowanie kilku łyżeczek ?

Powrót