Układ hormonalny uważa się za drugi – po układzie nerwowym – najważniejszy układ w ludzkim organizmie. Równowaga hormonalna jest niesamowicie istotna, ponieważ nawet małe jej zaburzenia mogą wywołać niespodziewane efekty. Organizm kobiecy jest dużo bardziej podatny na działanie hormonów, niż męski.
Często z powodu wahania nastroju, złego nastroju, zauroczenia i dla wytłumaczenia naszych stanów emocjonalnych mówimy: „To wszystko przez te hormony!”. Ale czym dokładnie one są i za co właściwie odpowiadają? W szczególności dwa hormony mają niebagatelny wpływ na kobiecy organizm – progesteron i estrogeny. Oddziałują one na samopoczucie, nastój, popęd seksualny, zależy od nich podatność na niektóre choroby.
Żeńskie hormony estrogeny (produkowane przez sterowane przysadką mózgową jajniki) mają wpływ na chemię mózgu, a tym samym na nastrój i pamięć. Ponadto odpowiadają za kobiecą płodność i wykształcenie się żeńskich cech płciowych oraz kobiecej psychiki i popędu płciowego. Wydzielanie tego hormonu może zostać zaburzone przez stres, przyjmowanie niektórych leków, niewłaściwe odchudzanie.
Efektem nieprawidłowej ilości estrogenów w organizmie kobiety jest wystąpienie wahań nastroju, uderzeń gorąca, bezsenność. Poza tym pochwa staje się sucha, co utrudnia współżycie. Inne skutki niedoboru estrogenów to zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, osteoporoza i zanik cech żeńskich (sylwetka staje się męska, ton głosu ulega obniżeniu). Niezdrowy jest też nadmiar estrogenów – powoduje on zaburzenie miesiączkowania, duży przyrost masy ciała, powiększenie piersi, nudności i wymioty. Po menopauzie z powodu ustania czynności jajników często dochodzi do niedoboru estrogenów.
Progesteron (luteina) to hormon wpływający na przebieg ciąży. Jest on wytwarzany przez jajniki, a podczas ciąży także przez łożysko. Przygotowuje śluzówkę macicy do zagnieżdżenia się zarodka, a także podtrzymuje ciążę. Gdy po owulacji w jajniku pojawia się ciałko żółte, organizm rozpoczyna produkcję progesteronu. Jego ilość zmniejsza się, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia komórki jajowej.
Progesteron ułatwia owulację, a w okresie ciąży odpowiada za szereg istotnych czynników, które chronią przed poronieniem i przedwczesnym porodem: zmniejsza kurczliwość mięśniówki macicy, sprawia, że błona śluzowa macicy wydziela substancje odżywcze, przygotowuje do laktacji. Niestety ten hormon sprzyja powstawaniu obrzęków (zatrzymuje wodę) oraz powstawaniu żylaków (spowalnia przepływ krwi).
Spadek poziomu progesteronu powoduje rozregulowanie cyklu miesiączkowego, wahania nastrojów oraz depresję poporodową.
OPINIE