Nerwica obsesyjno-kompulsywna nazywana jest również nerwicą natręctw. Jej podstawowe objawy to uporczywie nawracający przymus wykonywania pewnych powtarzalnych czynności, takich jak liczenie, mycie rąk, powtarzanie pewnych gestów, przeklinanie, dotykanie przedmiotów. Te czynności, czyli kompulsje, występują w patologicznym natężeniu – osoba chora wykonuje je kilkadziesiąt, a nawet kilkaset razy dziennie, co utrudnia lub nawet uniemożliwia normalne funkcjonowanie w życiu codziennym.

Chory jest świadomy bezsensowności powtarzanych przez siebie czynności i często się ich wstydzi, ale z powodu narastającego, nieuzasadnionego lęku musi je wykonywać.

W nerwicy natręctw występują dwa główne zaburzenia: obsesje i kompulsje. Te pierwsze pojawiają się pod postacią irracjonalnych lęków, poczucia zagrożenia, wyobrażeń i natrętnych myśli, którym towarzyszy obniżenie nastroju. Aby się ich pozbyć, chora osoba wykonuje kompulsje, czyli przymusowe, wielokrotnie powtarzane zachowania, które rozładowują napięcie psychiczne. Lęki nasilają się w momencie zaprzestania danej czynności. Osoba dotknięta nerwicą obsesyjno-kompulsywną jest przeświadczona, że wykonywanie kompulsji chroni ją przed przykrymi wydarzeniami, które w rzeczywistości są mało prawdopodobne, ale w umyśle chorego jawią się jako realne zagrożenie.

Obsesje budzą w chorym dysonans, ponieważ zdaje on sobie sprawę z  ich bezsensowności, a jednocześnie uznaje je za własne.
Diagnoza nerwicy obsesyjno-kompulsywnej może być postawiona jedynie w przypadku, gdy jej objawy pojawiają się u osoby, która nie cierpi na depresję, a powtarzalne czynności i uporczywe myśli są sprzeczne z cechami jej osobowości.

Istnieje kilka teorii tłumaczących przyczyny tego schorzenia. W podejściu biologicznym wskazuje się na zaburzenia neuroprzekaźników, głównie przewodnictwa serotoniny. Teoria neurologiczna głosi, ze zaburzenia są wynikiem urazu mózgu lub rdzenia kręgowego. W myśl szkoły behawioralnej i psychodynamicznej obsesje są traktowane jako forma obrony przed myślami sprzecznymi z zasadami uznawanymi przez osobą chorą.

Najpopularniejszym sposobem leczenia nerwicy natręctw jest farmakoterapia, czyli stosowanie leków antydepresyjnych. Wspomagająco wykorzystuje się również psychoterapię i autoterapię. Niektóre ciężkie przypadki wymagają operacji neurochirurgicznej, polegającej na przecięciu połączeń pomiędzy niektórymi obszarami mózgu.

Powrót