Lunatykowanie jest potocznym określeniem somnambulizmu lub sennowłóctwa. Polega na chodzeniu podczas snu, a czasem także wykonywaniu czynności. Wiąże się bezpośrednio z niedojrzałością układu nerwowego, dlatego bardzo często dotyczy dzieci (szacuje się, że 20% dzieci kiedykolwiek lunatykowało, na etapie dziecięcym jest to zatem całkiem normalne).
Nagły bodziec, np. światło czy hałas, sprawia, że lunatyk wstaje z łóżka i rozpoczyna swoją wędrówkę, ale nie budzi się, pomimo iż jego zachowanie sprawia wrażenie bardzo przytomnego postępowania. Świadoma kontrola zachowania nie jest możliwa, ponieważ umysł ciągle znajduje się w stanie uśpienia. Somnambuliczne wędrówki nie pozostawiają po sobie śladu w pamięci. Osoba lunatykująca omija przedmioty, których położenie zna. Może wykonywać takie czynności, jak ubieranie się, zawiązywanie butów czy jedzenie (w przypadku anoreksji i bulimii).
Lunatykowanie dzieci jest zjawiskiem przemijającym. Lunatyzm pojawia się w fazie snu głębokiego (REM), który u dzieci trwa dłużej, niżu dorosłych. W miarę dorastania faza snu głębokiego skraca i się ulega defragmentacji, a wraz z tym zjawiskiem lunatykowanie również ustępuje.
Somnambulizm u dorosłych jest traktowany jako choroba i bardzo rzadko ustępuje samoistnie. Sennowłóctwo dorosłych może mieć związek z innymi schorzeniami, takimi jak zaburzenia psychiczne, uzależnienie od alkoholu, bulimia, anoreksja, przerost migdałków czy okresowy bezdech senny.
Takie czynniki, jak częste sytuacje stresogenne, nadużywanie alkoholu i przemęczenie są w stanie wydłużyć fazę REM i ułatwić przechodzenie w tę fazę z fazy NREM, a tym samym wywołać lunatykowanie. Naukowcy z Uniwersytetu w Zurichu przeprowadzili badania na grupie pacjentów ze Szpitala Uniwersyteckiego w Bernie w Szwajcarii, u których zdiagnozowano lunatykowanie po 30 roku życia. Z wyników badań wynika, że najczęściej lunatyzm ma podłoże genetyczne. Schorzenie jest zatem przekazywane dzieciom przez rodziców. U pacjentów poddanych badaniom genetycznym stwierdzono występowanie charakterystycznego wariantu jednego z genów (HLA DQB1 05) głównego układu zgodności tkankowej, który u ludzi nazywa się w skrócie HLA. Ten wariant jest odpowiedzialny za zaburzenie fazy REM, a w rezultacie za somnambulizm.
Czytelnikom serwisu wizytalekarska.pl polecamy także zapoznanie się z innymi artykułami na temat snu i problemów związanych ze snem (linki przy zdjęciu).
OPINIE