Kofeina. Nazwa tego związku w pierwszej kolejności przywołuje na myśl kawę. Jednak jej źródłem może być także herbata (w tym wypadku używamy określenia teina), guarana (guaranina), yerba mate (wtedy mówimy o mateinie). Wszystkie one są alkaloidem purynowym, o silnym działaniu pobudzającym, stąd stosowane są jako dodatek do większości napojów energetyzujących. U osób spożywających kofeinę, wytwarza się stopniowo tolerancja organizmu - czyli osłabienie odpowiedzi biologicznej ustroju na substancję i konieczność zażycia większej porcji w celu uzyskania tego samego efektu pobudzenia.
Działanie kofeiny jest wielopłaszczyznowe i do końca nie zbadane. Kofeina poprawia koncentracje i tym samym procesy myślowe. Z drugiej strony ma negatywny wpływ na pamięc długotrwała, co jest wynikiem zaburzenia neurogenezy w hipokapmie (neurogeneza jest procesem powstawiania nowych komórek neuronowych w mózgu). Oprócz krótkotrwałego usprawnienia pracy umysłu kofeina wspomaga efektywność i wydajność treningu poprzez przeciwdziałanie fazie katabolicznej, przyspieszenie regenerację mięśni oraz pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego oraz ośrodków wegetatywne: układu oddechowego, naczynio-ruchowego oraz nerwu błędnego.
| Coca-cola (puszka 330 ml) | 34 mg |
| Filiżanka kawy 140ml. | 75-200 mg |
| Napój energetyzujący - RedBull | 80 mg |
| Filiżanka herbaty | 55 mg |
| Filiżanka zielonej herbaty | 20 mg |
Tabela powyżej pokazuje zawartość kofeiny w różnego rodzaju produktach. Jednocześnie przyjmuje się iż bezpieczne dawki kofeiny to:
- do 300 mg na dobę dla kobiet w ciąży
- do 600 mg na dobę dla pozostałych grup (z wyłączeniem diabetyków i osób z nadwrażliwością na działanie kofeiny)
Dodatkowo można nadminieć iż śmiertelna dawaka kofeiny przy podaniu doustnym dla człowieka to około 150 mg na kilogram masy ciała (dawka śmiertelna to taka ilość danej substancji, która jest śmiertalna dla 50% spożywających ją osób). Najmniejsza udokumentowana dawka kofeiny, która spowodowała śmierć człowieka, to 3,2 g, która podano dożylnie w wyniku błędu lekarskiego.
Na koniec ciekawostka :
(Źródło obrazu: NASA, Udostępiony na zasadzie licencji NASA JSC Web Site Policy Notices).
Powyższe zdjęcie przedstawia normalna sieć pająka i sieć utkana prze pająka pod wpływem kofeiny. Interpretację fotografii pozostawiam czytelnikom - na pewno świadczy ona o tym iż pająki nie powinny pić zbyt dużo kawy !
OPINIE