Podwójna osobowość (inaczej zaburzenie dysocjacyjne tożsamości, osobowość mnoga, osobowość naprzemienna, osobowość wieloraka, rozdwojenie osobowości, rozdwojenie jaźni ) to zaburzenie dysocjacyjne, polegające na występowaniu co najmniej dwóch osobowości u jednej osoby. Psychiatria nadal nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o przyczyny zaburzeń osobowości. Wskazuje się na predyspozycje genetyczne, traumatyczne przeżycie, wpływy z dzieciństwa (molestowanie seksualne lub przemoc), wychowania oraz relacji społecznych. Zagadnienie jest o tyle tajemnicze, że dotychczas zanotowano tylko 200 przypadków tego schorzenia.
Do niedawna choroba w ogól nie była diagnozowana. Pierwszy przypadek potwierdzono klinicznie w latach 70-tych. W trakcie procesu oskarżonego o gwałt Billy’ego Milligana okazało się, ze nie pamięta on wielu faktów ze swojego życia. Badania wykazały, że współistniały w nim aż 24 osobowości.
Podwójna osobowość jest zaburzeniem dysocjacypodjnym tożsamości, nazywa się ją także rozszczepieniem osobowości lub osobowością wieloraką, bo rzadko zdarza się, że chora osoba ma tylko dwie osobowości – z reguły jest ich więcej, zazwyczaj od sześciu do dwudziestu ! Co jakiś czas każda z nich przejmuje kontrolę nad funkcjami somatycznymi i psychicznymi chorej osoby.
Najprościej rzecz ujmując w jednym ciele żyje kilka osób, a każda z nich posiada inne doświadczenia, mimikę, głos, inaczej się zachowuje. Każda osobowość ma różną tożsamość i wspomnienia. Poszczególne osobowości mogą różnić się wiekiem, płcią, wspomnieniami, ilorazem inteligencji, a nawet ciśnieniem krwi. Podają inne personalia, często mają różniący się od siebie charakter pisma. Znane są przypadki, w których jedna osobowość potrafiła wykonywać czynności, które dla pozostałych były niemożliwe do wykonania (np. gra na pianinie, jada na łyżwach itp.). Co więcej najczęściej podstawowa osobowość nie zdaje sobie sprawy z istnienia pozostałych. Także poszczególne osobowości nie wiedzą o istnieniu pozostałych.
Mechanizm powstawania dysocjacyjnego zaburzenia tożsamość nie jest dobrze poznany. Jako dysocjacja, osobowość mnoga wytwarza się po szczególnie bolesnych, traumatycznych przeżyciach i kryzysach, przebytych w dzieciństwie i powiązanych z tematyką śmierci oraz seksualności. Brak jest danych na temat rozpowszechnienia schorzenia osobowości wielorakiej. Zaburzenie jest diagnozowane rzadko, występuje w okresie młodzieńczym i dzieciństwie - częściej u kobiet niż u mężczyzn.
Terapia jest bardzo trudna i rzadko daje zadowalające efekty. Ma ona na celu stopniowe zintegrowanie wielu osobowości w jedną spójną strukturę. Jeśli terapia przyniesie efekty, niektóre umiejętności wykazywane przez jedną osobowości danej osoby zanikają. Sukces leczenia jest jednak bardzo trudny do utrzymania, ponieważ wystarczy silniejszy stres, aby osobowość znów się rozpadła.








OPINIE