Wśród wskazań do przeszczepu szpiku kostnego znajduje się białaczka szpikowa i limfatyczna, chłoniaki, szpiczak mnogi, guzy zarodkowe, długotrwała wyniszczająca chemioterapia lub radioterapia, ostra anemia oraz niedokrwistość  sierpowato krwinkowa.

W trakcie zabiegu pacjentowi podaje się preparat z zawartością macierzystych komórek krwi otworzenia, zwanych również komórkami hematopoezy. Regenerują one układ krwiotwórczy uszkodzony na skutek chemioterapii lub radioterapii (przeszczep autologiczny) oraz w przypadku białaczki zastępują wadliwe krwiotwórstwo (przeszczep allogeniczny). 

Podczas przeszczepu autologicznemu pacjentowi podawana jest jego własny szpik, natomiast w przeszczepie allogenicznym szpik aplikowany choremu pochodzi od dawcy.

Największą szanse powodzenia mają zabiegi, w których przeszczepia się szpik kostny pochodzący od osoby spokrewnionej z pacjentem. Użycie szpiku od osoby niespokrewnionej ma mniejsze szanse na sukces. Pacjent ma do wyboru albo dalszą chemioterapię, która jeszcze bardziej spustoszy jego organizm, albo poddanie się przeszczepowi, który niesie ze sobą ryzyko odrzutu. 

Szpik zatwierdzony do przeszczepu musi posiadać antygeny HLA podobne do tych, jakie występują u pacjenta. Antygeny HLA są niepowtarzalne dla każdego człowieka, tak jak linie papilarne, na szczęście niektóre ich kombinacje często się powtarzają.  Wówczas obcy szpik wprowadzony do ustroju chorego nie jest odrzucany, ponieważ organizm rozpoznaje go jako swój własny element. 

Szpik kostny pobiera się z krwi lub z kości biodrowej. Podczas poboru krwi żylnej dawca podłączony jest do aparatury, która wydziela komórki krwiotwórcze krwi, a jej pozostałości są znów wpompowywane do organizmu. Trwa to około dwóch  godzin. Szpik pobierany z kości biodrowej wykonywany jest pod narkozą. Dawca musi jedną dobę spędzić w placówce medycznej na obserwacji.

Obecnie szpik kostny jest magazynowany w specjalnych bankach. Prawdopodobieństwo odnalezienia w krótkim czasie dawcy, którego kombinacja antygenów HLA pozwoli na przeprowadzenie zabiegu, jest stosunkowo niska - z tego powodu w bankach szpiku kostnego gromadzony jest materiał już gotowy do użytku, pochodzący od różnych dawców.

Powrót