Wykwity skórne to charakterystyczne zmiany na skórze pojawiające się w różnych chorobach skórnych a także w wielu chorobach zakaźnych. Wykwity są podstawą rozpoznania i zasadniczym elementem obrazu klinicznego schorzeń dermatologicznych.

Wykwity dzielimy na pierwotne oraz wtórne.

1. Wykwity pierwotne
Czyli takie które wystąpiły na skórze uprzednio nie zmienionej.

Plama
Zmiana zabarwienia skóry, niewyczuwalny przy dotyku. Wyróżniamy kilka rodzajów plam: naczyniowe (tzw. naczyniaki), barwnikowe (przebarwienia, piegi; odbarwienia), złogowe (tatuaż; plama w wyniku odkładania hemosyderyny po przebytych owrzodzeniach podudzi), zapalne (rumienie), zwyrodnieniowe a także złogowe (np. w srebrzycy).

Grudka
Wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry. Grudka ustępuje zwykle bez pozostawienia blizny (z wyjątkiem grudek skórnych). Stan chorobowy skóry, w którym obecne są liczne grudki, określa się jako papulosis. Grudki dzielimy na:
- naskórkowe (brodawki pospolite)
- skórno-naskórkowe (liszaj płaski, łuszczyca)
- skórne (lepierze płaskie w kile II-rzędowej - wyjątkowo ustępują)

Guzek
Wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry (do 1cm) ustępuje z pozostawieniem blizny. Występuje przy przebywaniu kiły i gruźlicy. Guzek różni się od grudki większą spoistością i głębszym usadowieniem oraz istnieniem nacieku zapalnego wokół miejsca jego występowania.

Guz
Wielkość powyżej 1 centymetra. Charakteryzuje się dużą głębokością (sięga do skóry i tk. podskórnej) ustępują z pozostawieniem blizny. Guzy mogą ulegać rozpadowi i pozostawiać owrzodzenia. Rozróżnia się guzy zapalne (np. czyraki) oraz guzy niezapalne (np. nowotwory).

Pęcherzyk
Drobny wykwit wyniosły ponad powierzchnię wypełniony cieczą w żywych warstwach naskórka początkowo wypełniony treścią surowiczą. Średnica poniżej 0,5 centymetra.

Pęcherz
Wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, wypełniony cieczą, pokryty naskórkiem. Powstają na skórze stóp lub dłoni w wyniku otarć, np. butów lub narzędzi, ustępują bez pozostawienia blizny. Pęcherze mogą również występować na błonach śluzowych.

Krosta
Drobny wykwit wyniosły nad poziom skóry od początku wypełniony treścią ropną.
- naskórkowa (łuszczyca krostkowa)
- przymieszkowa (występujące w trądziku pospolitym)

Bąbel
Wykwit wyniosły ponad skórę szybko się pojawia (kilka minut) i szybko ustępuje (kilka godzin) nie pozostawiając śladu. Powstaje wskutek miejscowego poszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych. Często towarzyszy mu uczucie świądu.


2. Wykwity wtórne
Występują w konsekwencji wystąpienia wykwitów pierwotnych.

Łuska
Wykwit wtóry powstający w wyniku złuszczanie warstwy rogowej naskórka.

Owrzodzenie
wykwit wtórny mający charakter otwartej rany na powierzchni skóry, błony śluzowej lub gałki ocznej. Ubytek sięga skóry właściwej lub tkanki. Gojenie się zwykle przebiega z trudnościami, miewa charakter przewlekły i kończy się wytworzeniem blizny.

Blizna
Zmiana skórna będąca zwykle następstwem uszkodzenia skóry właściwej i odnową ubytku łącznotkankowej części skóry właściwej przez tkankę łączną włóknistą. Blizny mogą mieć charakter przerostowy (keloid), gdy ilość tkanki łącznej jest większa niż ilość tkanki zniszczonej przez uraz, bądź zanikowy.

Pęknięcie i rozpadlina
Linijny ubytek naskórka lub skóry właściwej w miejscu zapalnym lub hyperkeratozy i narażonego na rozciąganie. Rozpadlina zaś to głęboki linijny ubytek, zawsze dochodzący do skóry właściwej (okolica odbytu, pięty)

Strup
Strup est zaschniętą na powierzchni skóry wydzieliną ropną, surowiczą lub krwistą. Pod warstwą strupów zachodzi proces gojenia – im proces gojenia jest bardziej zaawansowany, tym przyleganie strupa do podstawy jest luźniejsze. Po odpadnięciu strupa pozostaje czasowe przebarwienie, lub jeśli pod powierzchnią strupa było owrzodzenie – pozostaje blizna.

Nadżerka
Nadżerka to ubytek naskórka powstający w wyniku jego zniszczenia. Przeczos to linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstający najczęściej pod wpływem drapania.

Oprócz wykwitów rozróżnia się stany narzucone skóry, czyli stany chorobowe nie dające się pod względem budowy (morfologicznym) sklasyfikować do wykwitów pierwotnych lub wtórnych (są to np. liszajowacenie,
spryszczenie i łuszczycowatość).

Powrót