W większości do niczego. Kość ogonowa czy paznokcie są to narządy szczątkowe zwykle nie spełniają żadnej biologicznej funkcji i zazwyczaj w toku ewolucji zanikają. Jeśli jednak narząd taki nie upośledza funkcjonowania organizmu, to często nie jest eliminowany przez dobór naturalny i pozostaje w organiźmie. Człowiek posiada wiele takich narządów, które nie są już mu dłużej potrzebne a były przydatne naszym przodkom, są to między innymi:

1. Zęby mądrości
Pozostałości po naszych przodkach, którzy mieli mniejsze mózgi, ale za to zdecydowanie większe i potężniejsze szczęki. Obecnie ósemek brakuje aż 35 proc. ludzi.

2. Mięśnie poruszające małżowiną uszną.
Niektórzy ludzie umieją poruszać delikatnie uszami jednak obecnie jest to umiejętność nieprzydatna (poza oczywiście funkcjami "pokazowymi"). Natomiast nasi praprzodkowie umieli prawdopodobnie nadstawiać uszu, co było bardzo użyteczną umiejętnością przy polowaniach.

3. Wyrostek robaczkowy (czasem zwany migdałkiem jelitowym)
Kiedyś służył do trawienia pokarmów roślinnych. Obecnie część naukowców twierdzi, iż jest człowiekowi całkowicie niepotrzebny a część uważa, że pełni funkcję magazynu dla bakterii trawiennych.

4. Gęsia skórka
Kiedyś jeżyła nam się sierć - co z tego pozostało teraz to podnoszenie się włosków na rękach. Dziś jest to jednak reakcja obronna skóry nie tylko na zagrożenie, ale też na niską temperaturę. Podnoszone malutkimi mięśniami włoski mają ochronić nas przed chłodem.

5. Szczątkowe owłosienie ciała.
Kiedyś nasze ciała porastały gęste włosy, które wpływały na utrzymanie ciepła. Dziś rzadkie włoski na ciele człowieka nie spełniają już tej funkcji.

6. Mały palec u nogi
Wydaje się bezużyteczny ponieważ można bez niego swobodnie chodzić i biegać (w przeciwnieństwie do innych palców, których uszkodzenie istotnie wpływa na zdolności motoryczne organizmu). Można powiedzieć iż obecnie mały palec pełni u człowieka funkcję zapasową - w medycynie używa się go do przeszczepów przy utracie kciuka.

7. Guzek Darwina
Drobne zniekształcenie małżowiny usznej występuje opisane jako pierwsze przez Karola Darwina. Obecnie występuje u 10% ludzi.
Świadczy on o umiejętności zwijania uszu przez naszych praprzodków, którzy w ten sposób zamykali i otwierali dostęp do przewodu słuchowego.

8. Kość ogonowa
Pozostałość po ogonie, który naszym przodkom służył do utrzymywania równowagi podczas poruszania się po drzewach. Obecnie jest punktem zaczepu mięśni.

9. Trzecia powieka
Fałd w kąciku oka różowego koloru to pozostałość po kręgowcach sprzed 400 mnl lat, które wykształciły ją żyjąc w wodzie (pełni ona funkcję analogiczną jak maska u nurka). Obecnie u człowieka pełni funkcję ochronne - osadza się na niej to, co wpadnie nam do oka. Trzecia powieka jest bardzo ważna u wielbłądów - chroni ona ich oczy przed piaskiem.

10. Narząd lemieszowy
Można powiedzieć, że jest to narząd płciowy zlokalizowany w nosie ? Narząd ten służy do wychwytywania feromonów. Obecnie brak jest połączeń nerwowych między tym narządem a mózgiem.


Narządem szczątkowym nie są natomiast linie papilarne - rowki i zgrubienia, które mamy na palcach rąk, a także i stóp to swoisty mechanizm antypoślizgowy bez którego utrzymanie przedmiotów w rękach byłoby bardzo utrudnione.

Narządy szczątkowe występują także u zwierząt (typowo przytaczany przykład to oczy u kreta oraz skrzydła u strusia).

Użyte zdjęcie pochodzi z serwisu Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/File:Darwin-s-tubercle.jpg)  Autorem zdjęcia jest Fernández García.

Powrót